بررسی زیست‌شناسی و نوسانات فصلی شته‌ی انار Aphis punicae (Hem., Aphididae) در اصفهان

نوع مقاله: حشره شناسی کشاورزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

شته سبز انار Aphis punicae (Hem., Aphididae) از آفات مهم انار می­باشد که با تغذیه از شیره گیاهی و همچنین ترشح عسلک فراوان خسارت ایجاد می­کند. به­منظور مطالعه زیست­شناسی و تغییرات فصلی جمعیت این شته در طی دو سال متوالی (93-1392) به­صورت هفتگی از درختان انار آلوده در اصفهان نمونه­برداری شد و در فصل زمستان تلفات مرحله تخم بررسی گردید. فراسنجه­های مهم رشد جمعیت و باروری شته اناردر شرایط صحرایی با استفاده از قفس برگی و در قالب جدول زندگی در دو زمان بهار و تابستان تعیین شد.نتایج نشان داد که اولین پوره­ها در دهه دوم فروردین و اولین ماده­های بالدار در دهه اول اردیبهشت روی درختان انار ظاهر شدند. جمعیت شته‌های زنده‌زا در اوایل اردیبهشت سریعاً افزایش یافت و در خرداد روند نزولی را طی نمود. از اواسط پاییز ماده‌های جنسی بی‌بال و نرهای بالدار ظاهر شدند و اولین تخم­گذاری­ها در نیمه دوم آبان روی سرشاخه انجام شد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) و نرخ خالص تولید مثل (R0) در بهار بیشتر از تابستان و به­ترتیب 0/010 ± 0/258 در روز و 1/320 ± 14/9 پوره به­دست آمد و بیشترین میزان تلفات زمستانه تخم در نیمه دوم اسفندماه اتفاق افتاد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Biology and seasonal fluctuations of pomegranate aphid, Aphis punicae (Hem., Aphididae) in Isfahan

نویسندگان [English]

  • M. AHMADI 1
  • N. POORJAVAD 2
چکیده [English]

Pomegranate aphid, Aphis punicae (Hem., Aphididae), is the pest of pomegranate trees that damages through feeding and producing considerable amounts of honeydew. Biology and Seasonal fluctuations of the aphid were studied in Isfahan by weekly sampling from infested trees during two years (2013-2014) and the percent mortality of eggs was calculated during winter. To determine important life table parameters of A. punicae in natural conditions, leaf cages were used in spring and summer. The results indicated that first nymphs and alate aphids were observed in early and late April, respectively. The population of viviparae was increased rapidly in late April and May and came down in summer. Wingless oviparae and alate males appeared in mid fall and oviposition occurred in early November on twigs of trees. The estigmated intrinsic rate of increase (rm) and the reproductive rate (R0) were higher in spring than summer and were 0.26 ± 0.01 day-1 and 14.90 ± 1.32 nymphs, respectively. Also, the highest winter mortality of aphid’s eggs was occurred in mid of March.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fertility Life table
  • Intrinsic rate of increase
  • Pomegranate
  • the reproductive rate
  • Winter mortality
AMIN, A. H. 2002. Natural enemies of pomegranate aphid, Aphis punicaePasserini (Homoptera: Aphididae) at El-Beida Region,. Libya, Arab JournalofPlant Protection, No.20: 150-153.

ARFAEYAN, A. 2003. Research of pomegranate Fruit; properties, Sinehsorkh publication, Tehran, 52 pp. (In Persian).

BALLOU, J. K., TSAI, J. H. and CENTER, T. D. 1986. Effects of temperature on the development, natality, and longevity of Rhopalosiphum nymphaeae (L.) (Homoptera; Aphididae), Environmental Entomology, No. 15: 1096-1099.

BAYHAN, E., OLMEZ-BAYHAN, S., ULUSOY M. R. and BROWN, J. K. 2005. Effect of temperature on the biology of Aphis punicae (Passerini) (Homoptera: Aphididae) on pomegranate, Journal of Economic Entomology, No. 34: 22-26.

CHI, H. 2015. TWOSEX-MSchart, a computer program for the age stage, two–sex life table analysis. (http://quarantine.entomol.nchu.edu.tw/ecology/Download/TWOSEX-MSChart.rar).

ESMAILI, M, MIRKARIMI, A. A. and AZMAYESH-FARD, P. 2000. Agricultural entomology. University of Tehran press, Tehran, 550 pp. (In Persian).

HOJAT, S. H. 1994. A list of the aphids in Iran and their hosts. Shahid Chamran University printing & publication center, Ahwaz, 118 pp. (In Persian).

MEYER, J. S., IGERSOLL, C. G., MACDONALD L. L. and BOYCE, M. S. 1986. Estimating uncertainty in population growth rates: Jackknife vs. Bootstrap techniques, Ecology, No. 67: 1156-1166.

REZVANI, A. 2002. Identification of key aphids in Iran, Research organizations, Agricultural Extension and Education, 316 pp. (In Persian).

REZVANI, A. 2005. Aphids of trees and shrubs, Iran. Plant Pests and Diseases Research Institute. 270 pp. (In Persian).

REZVANI, A., TERMEH F. and MOUSAVI, M. 1995. Aphids of Iran and their hosts Plant. Agricultural Research Organization. Tehran. Iran, 344 pp. (In Persian).

SHAKERI, M. 2004. Pomegranate Pests and diseases. Tasbih publication, Yazd, 126 pp. (In Persian).

SUGIMOTO, S. I. 2011. The taxonomic identity of Aphis punicae Shinji, 1922 (Hemiptera: Aphididae), Entomological Science, No. 14: 68-74.

TOMIUK, J. K. and WOHRMAN, N. 1980. Population growth and population structure of natural population of Macrosiphum rosae (L) (Hemiptera, Aphididae), Journal of Applied Entomology, No. 90: 467-473.

TSAI, J. H. and WANG, K. 1999. Life table study of Brown citrus aphid (Homoptera: Aphididae) at different temperatures, Environmental Entomology, No. 28: 412-419.

TSAI, J. H. and LIU, Y. H. 1998. Effect of temperature on development, survivorship, and reproduction of rice root aphid (Homoptera: Aphididae), Environmental Entomology, No. 27: 662-666.

WANG, J. J. and TSAI, J. H. 2000. Effect of temperature on biology of Aphis spiraecola (Homoptera: Aphididae), Annals Entomological Society of America, No. 93: 878-883.

ZHOU, X. and CARTER, N. 1992. Effects of temperature, feeding position and crop growth stage on the population dynamics of the rose grain aphid Metopolophium dirhodum (Hemiptera: Aphididae), Annals of Applied Biology, No. 108: 27-37.